Wil je leren mediteren? Het makkelijkst is om een keer langs te komen op een dinsdagavond, dan gaat het vanzelf. Mocht je dat niet kunnen of willen, dan kun je ook je eigen leraar worden.
Kies je eigen vorm
Er zijn eindeloos veel soorten meditatie. Er zijn verschillende stromingen en tradities. Sommige zijn erg streng of sturend in wat de juiste manier van mediteren is.
Ik houd niet van voorschriften. Zoek de vorm van meditatie die bij jou past, waar jij je goed bij voelt. Hoe weet je of het werkt? Als je na afloop blij bent dat je hebt gemediteerd, dan doe je het goed.
Mate van bewustzijn
Het is niet gek dat er veel verschillende soorten meditatie zijn, want feitelijk kan alles wat je doet een meditatie zijn. Het hangt niet af van wat je doet, maar van je mate van bewustzijn.
Je mate van bewustzijn kun je ervaren als heel erg samengetrokken, of juist heel ruim.
Samengetrokken bewustzijn
Bij samengetrokken bewustzijn gaat je aandacht naar hele specifieke dingen: misschien je werk, je telefoon, een film of gedachten die maar blijven malen. Je wordt als het ware meegezogen, je gaat helemaal op in die dingen die je bezighouden.
Wanneer je bewustzijn samengetrokken is, kan er heel veel aan je voorbijgaan. Gevoelens in je lichaam bijvoorbeeld. Zo kun je opeens merken dat je been “in slaap” is gevallen, of moet je opeens heel nodig naar de wc. De subtiele signalen waren er al eerder, maar je had er geen aandacht voor.
Ruim bewustzijn
Bij ruim bewustzijn ben je alert op alles wat er in je lijf en om je heen gebeurt. Niet in de zin dat je overal gevaar ziet, maar je neemt simpelweg veel meer waar dan in samengetrokken bewustzijn.
In ruim bewustzijn heb je veel meer:
- helderheid
- intuïtie
- creativiteit
- innerlijke rust
- innerlijke kracht
- acceptatie
dan in samengetrokken bewustzijn.
Wat is meditatie
Meditatie is een lastig begrip, omdat het verschillende dingen kan betekenen.
Soms wordt met meditatie een toestand bedoeld, namelijk een ruim bewustzijn. Ervaar je een ruim bewustzijn, dan ben je “in meditatie“.
Anderszins wordt met meditatie ook vaak een oefening bedoeld. In de oefening probeer je een ruim bewustzijn te ervaren. Tevens helpt de oefening om gedurende de dag een ruimer bewustzijn te ervaren. Dit gaat vanzelf: je ervaart een ruimer bewustzijn dan voorheen, zelfs als je niet “aan het mediteren” (oefenen) bent.
Word de waarnemer
Wanneer je meditatie als oefening bedrijft, in welke vorm dan ook, dan is – in mijn optiek – de opdracht altijd hetzelfde: word de waarnemer.
Je kunt beginnen met het waarnemen van je eigen lichaam.
- Is je ademhaling diep of oppervlakkig?
- Snel of langzaam?
- Hoe voelt je stoel onder je kont?
- Voel je de vloer onder je voeten?
- Voel je iets in je lichaam, wat om aandacht vraagt?
Ervaar je hoe deze vragen nu al je bewustzijn verruimen? Dit is meditatie.
Word geen “overwaarnemer”
Je kunt allerlei zaken gebruiken om in meditatie te komen, bijvoorbeeld de vragen hierboven, maar ook sommige soorten muziek, andere geluiden of beelden. Gebruik die dingen die je helpen om je bewustzijn te verruimen.
Een valkuil is echter om hierin door te schieten: dat je meditatie-oefening zich vooral gaat richten op het zo nauwkeurig en gedetailleerd mogelijk omschrijven van een gevoel, geluid of iets anders. De kans bestaat dat je bewustzijn zich dan juist gaat samentrekken: je aandacht is helemaal gericht op één bepaald iets, en je mist de andere signalen. Ik noem dit overwaarnemen. Overwaarnemen is geen meditatie, maar een concentratie-oefening. Kan ook nuttig zijn, maar als je wilt mediteren, probeer je innerlijke blik dan open en ruim te houden.
Soorten meditatie
Zoals ik hierboven al schreef, kan iedere activiteit een meditatie zijn. Voor het oefenen met mediteren zijn dit goede vormen:
Stiltemeditatie
Zit in stilte. Je kan bijv. een timer zetten voor 30 minuten. Je kan met je ogen open of dicht zitten. Je kunt een speciale meditatiehouding aannemen, maar dat hoeft niet.
Geleide meditatie
Bij een geleide meditatie volg je de aanwijzingen van een leraar, ofwel “live” of via een opname.
Veel mensen vinden een geleide meditatie makkelijker vol te houden dan een stiltemeditatie.
Loopmeditatie
Je kan door een ruimte lopen of gewoon buiten. Bij deze meditatie richt je je aandacht op het proces van het lopen.
Het voordeel van loopmeditatie is dat het actief is. Je zult bijvoorbeeld niet snel in slaap vallen bij een loopmeditatie.
Gespreksmeditatie
Hiervoor moet je met 2 of meer zijn. Eén persoon vertelt iets, terwijl de rest hun aandacht richt op de sensaties in hun lichaam. De luisteraars zijn passief: je zegt niks terug, geen knikjes of “ja” of “mm”, alleen luisteren en voelen.
Een gespreksmeditatie verhoogt de empathie en sociale vaardigheden van alle aanwezigen.
Lichaamshouding
Je kan in allerlei verschillende houdingen mediteren. Over het algemeen adviseer ik een houding die voor jou comfortabel is en waarin je niet in slaap valt.
Speciale meditatiehoudingen kunnen soms helpen om je beter te concentreren, zeker in het begin van je meditatie. Er zijn ook kussentjes en bankjes verkrijgbaar om bepaalde houdingen wat makkelijker te maken. Het kan zeker geen kwaad om hiermee te experimenteren – kijk wat voor jou werkt.
Veel speciale meditatiehoudingen worden knap oncomfortabel na een kwartiertje of zo. Met oefening kun je dat langer maken. Ik raad echter niet aan om “door de pijn heen te zitten”. Wanneer je lichaam aangeeft dat het tijd is voor een andere houding, zou ik daar naar luisteren.
Het is niet altijd makkelijk of leuk
Mediteren kan heel fijn en ontspannen zijn, maar het is zeker niet altijd makkelijk of leuk. Vooral bij een stiltemeditatie kun je ontdekken dat je brein (eigenlijk je ego) veel weerstand heeft tegen het mediteren. Dit uit zich in gedachten:
- Hoe lang nog?
- Duurt lang!
- Ik wil niet meer
- Ik kan het niet meer volhouden
Wanneer dit gebeurt, hoef je niks anders te doen dan je brein te bedanken voor al deze mooie gedachten, en je gaat verder met mediteren. Je bent immers alleen maar een waarnemer!
Het hoeft niet perfect
Tot slot: het hoeft niet perfect. Ik heb je heel veel informatie gegeven over hoe je wel of niet kunt mediteren. Doe er je voordeel mee, maar wees niet bang om “fout” te mediteren.
Het is een misvatting dat de meditatie-oefening alleen lukt als je netjes alles hebt waargenomen, zonder bijv. in gedachten verzonken te raken. In de praktijk zul je zeer regelmatig afgeleid raken door gedachten.
Je brein is één grote herkauwmachine. Er gebeurt van alles om je heen: prikkels, nieuws, conflicten, intriges en entertainment. In meditatie zijn er geen nieuwe prikkels, en daarom komt je brein langzaam tot rust.
Heb je na afloop van de meditatie nog geen rust in je hoofd? Dan betekent het enkel dat je vaker moet mediteren. Het betekent niet dat je verkeerd gemediteerd hebt.
Ware meditatie
Mijn lievelingsboek over mediteren is Ware meditatie van Adyashanti. Koop dit boek als je nog meer wilt leren over meditatie.
Vragen?
Hopelijk heb je nu voldoende informatie om lekker (veel) te mediteren. Heb je toch nog vragen? Neem contact met me op.